Mađarska nije najavila izlazak iz EU
Na društvenim mrežama u regionu poslednjih dana se ponovo širi tvrdnja da je Mađarska „najavila izlazak iz Evropske unije“. Reč je o dezinformaciji bez ikakve zvanične potvrde – ni sa strane mađarske vlade, ni iz evropskih institucija.
- Nije tačno da je Mađarska najavila izlazak iz Evropske unije.
- Nijedna zvanična institucija nije pokrenula inicijativu za napuštanje EU.
- Tvrdnje o „najavi izlaska iz EU“ deo su učestalih narativa koji pokušavaju da “pojačaju” i dramatizuju političke sukobe između pojedinih zemalja i Evropske komisije.
- Napuštanje EU bilo bi moguće jedino kroz izmenu mađarskog Ustava i referendum – takvih procesa u Mađarskoj nema.
- Objave ocenjujemo kao dezinformaciju.
Objave u kojima se tvrdi da je Mađarska „najavila izlazak iz EU“ pojavila se krajem maja 2025. na društvenim mrežama, uz komentare da je „Brisel u šoku“.
Međutim, tvrdnja da Mađarska napušta EU nije zasnovana na činjenicama. Štaviše, na nedavno održanom forumu u Pilišverešvaru krajem aprila 2025, mađarski premijer Viktor Orban je rekao da je „trenutno je isplativije biti u Uniji, nego van nje”. Orban je tom prilikom dodao da bi o izlasku trebalo razmišljati „samo ukoliko članstvo donosi više štete nego koristi“, ističući da „taj trenutak nije došao“.
Drugim rečima, premijer Mađarske jeste kritikovao stanje u EU, ali nije zagovarao napuštanje EU. Teoretski, Mađarska bi mogla da napusti EU prema članu 50. Ugovora o EU – ali bi za to bio potreban referendum i prethodna promena Ustava.
Pokušaj promene Ustava je, doduše, postojao 2020. godine kada je opoziciona političarka Dora Duro podnela predlog, ali ga je Orban tada odbacio i naglasio da Mađarska „pripada u EU“.
Odnos između Brisela i Budimpešte imao je novu epizodu napetosti nakon podnošenja nacrta Zakona o „transparentnosti javnog života“, 13. maja. Evropska komisija je tim povodom zatražila hitno povlačenje spornog nacrta zbog sumnje o kršenju osnovnih prava i sloboda.
Ipak, ni ova situacija nije dovela do zahteva za izlazak iz EU, niti je Viktor Orban takvu ideju izneo.
Dezinformacije kao politički alat za širenje anti-EU narativa
Ovo nije prvi put da se slične tvrdnje pojavljuju. I ranije su se širile lažne tvrdnje koje su u više navrata demantovane, poput one da je Mađarskoj ukinuto pravo glasa u EU.
U narativima nacionalističkih i evroskeptičnih grupa, Mađarska se često predstavlja kao država koja „ima hrabrosti da napusti EU“, čime se simbolički napada legitimitet evropskih institucija. Slično je zabeleženo i u komentarima na objave ove vrste, gde se izražava podrška potencijalnom izlasku i EU prikazuje kao neuspešan projekat.
