Fotografija ne prikazuje groblje za američke vojnike u Teheranu
Uoči eskalacije sukoba na Bliskom istoku na mrežama se proširila fotografija sa netačnim navodima da prikazuje groblje za američke vojnike u Teheranu.
- Fotografija je snimljena tokom pandemije korona virusa u maju 2021. godine na groblju Behešt-e Zahra na obodu Teherana i prikazuje grobove za umrle od kovida 19.
- Objavama na mrežama nedostaje kontekst.
SAD i Izrael pokrenuli su 28. februara 2026. zajednički napad protiv Irana pod nazivom operacija “Epic Fury”. Iranski vrhovni vođa Ajatolah Ali Hamnei i nekoliko najviših vojnih zvaničnika ubijeni su u prvim talasima napada, a sukob je brzo eskalirao u regionalni rat sa velikim brojem žrtava.
Među civilnim žrtvama u Iranu je i najmanje 175 učenica i članova osoblja škole u gradu Minab, koja je pogođena prvog dana napada. U sukobu je poginulo i šest pripadnika vojske SAD.
Otprilike nedelju dana pre izbijanja sukoba, pojedini domaći i regionalni portali objavili su da je “Iran pripremio groblje za pet hiljada američkih vojnika u Teheranu”, zajedno sa fotografijom koja navodno prikazuje pomenuto groblje. Sporni navodi proširili su se na društvenim mrežama.
Međutim, obrnuta pretraga pokazala je da je fotografija snimljena tokom pandemije kovida 19 u maju 2021. godine na groblju Behešt-e Zahra na obodu Teherana. Snimio ju je fotograf AP-a Ebrahim Norozi, a u opisu fotografije piše: “Radnik na groblju postavlja redove betonskih blokova za nove grobove na groblju Behesht-e Zahra na obodu iranske prestonice Teherana, Iran, u sredu, 21. aprila 2021. godine. Nakon što su prošle godine bili suočeni s kritikama zbog umanjivanja ozbiljnosti virusa, vlasti su uvele delimična zatvaranja i druge mere kako bi pokušale da uspore širenje korona virusa, dok se Iran suočava s onim što izgleda kao najteži talas pandemije do sada”.
Iranski portal za proveru činjenica Factnameh piše da je navodna vest o grobovima za američke vojnike na obodu Teherana opremljena spornom fotografijom potekla iz izveštaja iranskih medija koji su preneli da je “Mohamed Džavad Tadžik, direktor najvećeg teheranskog groblja, Behesht-e-Zahra, rekao da je potrebno posebno mesto jer američki vojnici ne mogu biti sahranjeni na muslimanskom groblju”.
Factnameh, međutim, objašnjava da je prema kredibilnim izveštajima iranskih novinskih agencija generalni direktor Behesht-e Zahra izjavio da je “u mogućem ratnom scenariju planirana lokacija van muslimanskog groblja”, ali da on nije pomenuo konkretno spremanje “pet hiljada grobova”. Tadžik je, kako navodi Factnameh, objasnio da je “ova priprema deo makro politika upravljanja krizama i predviđanja mogućih scenarija nametnutog rata od strane neprijatelja”.
Mehdi Čamran, šef Gradskog veća Teherana, rekao je da nije upoznat sa takvim planom.
Prema zvaničnoj politici Ministarstva odbrane SAD, tela vojnog osoblja poginulog u inostranstvu transportuju se u Sjedinjene Države.
