Teorije zavere o promeni pola Brižit Makron – epizoda “smrt francuskog hirurga”
Brojni domaći i regionalni portali preneli su navodnu vest da je francuski hirurg, koji je nameravao da otkrije osetljive informacije o promeni pola prve dame Francuske Brižit Makron, pronađen mrtav. Ali priča je u potpunosti izmišljena.
- Reč je o višeslojnoj manipulaciji – pokrenut je lažan veb sajt, izmišljeni su nepostojeći akteri, stari snimak je ukombinovan sa AI sadržajem i zloupotrebljena su imena profesionalnih novinara.
- Teorija zavere da je Brižit Makron rođena kao muškarac kruži godinama unazad. Za takve navode ne postoje dokazi.
- Objave na mrežama ocenili smo kao netačne i teoriju zavere.
Prema navodima iz spornih medijskih izveštaja koji su se proširili na društvenim mrežama, “francuski hirurg Fransoa Fevr (58) pronađen je mrtav 29. juna 2025. godine, nakon što je pao sa prozora svog stana u Parizu”. Njegova sestra, An Dipon, navodno, “osporava presudu policije o samoubistvu”, implicirajući da bi njegova smrt “mogla biti povezana sa predstojećim intervjuom u kojem je nameravao da otkrije osetljive informacije o promeni pola Brižit Makron”.
Među domaćim portalima koji su preneli navodnu “vest” o smrti francuskog hirurga su Republika, Happy, Sia, Serbian Times, Hype i drugi.
Cela priča je, međutim, u potpunosti izmišljena.
Francuski hirurg Fransoa Fevr i njegova sestra An Dipon ne postoje – reč je o fiktivnim likovima koji su izmišljeni i upotrebljeni u cilju afirmacije teorije zavere da je supruga francuskog predsednika Brižit Makron rođena kao muškarac.
Navodni izveštaj o smrti francuskog hirurga koji je “planirao da otkrije osetljive informacije o promeni pola prve dame Francuske Brižit Makron”, prvobitno je objavljen 1. jula 2025. na sajtu enquetedujour.fr, koji je kreiran samo pet dana ranije. Korišćenjem onlajn alata whois.com, potvrđeno je da je domen registrovan 25. juna 2025. godine.
Priču su zatim proširili poznati ruski propagandni sajtovi i kanali, zajedno sa videom koji je kreiran kombinovanjem starog snimka i sadržaja koji je generisan veštačkom inteligencijom.
Prema analizi redakcija za proveru činjenica (AFP, Greece Fact Check i Maldita) ukombinovan je stari snimak iz oktobra 2022. godine, koji prikazuje policiju i kola hitne pomoći, sa snimkom koji navodno prikazuje obraćanje francuskog hirurga Fransoa Fevra.
Analiza navodnog snimka hirurga alatima za detekciju AI sadržaja pokazala je da je reč o dipfejk sadržaju. U videu se pojavljuje i navodna fotografija hirurgove sestre An Dipon, za koju je analiza, takođe, pokazala da je generisana pomoću AI.
Dodatno, kako bi priča dobila na krediblitetu, zloupotrebljena su imena profesionalnih novinara, koji su potpisani kao autori članka, a nemaju nikakve veze sa veb stranicom enquetedujour.fr.
Ova metoda lažnog predstavljanja ljudi kako bi se dalje plasirale fabrikovane priče podseća na poznate taktike u proruskim dezinformacionim kampanjama, posebno na operaciju “Oluja-1516”, koju je identifikovao Viginum, francuska agencija za praćenje “stranog digitalnog mešanja”, piše Greece Fact Check.
Dakle, reč je o višeslojnoj manipulaciji – pokrenut je lažan veb sajt, izmišljeni su akteri, stari snimak je ukombinovan sa AI sadržajem i zloupotrebljena su imena profesionalnih novinara.
Teorija zavere da je supruga francuskog predsednika Brižit Makron rođena kao muškarac kruži godinama unazad. Za takve navode ne postoje dokazi.
