Snimak ne prikazuje „rusku bot centralu“ u Srbiji, nego vijetnamsku kompaniju
Video koji se na društvenim mrežama u Srbiji prikazuje kao „ruska bot centrala u Nišu“ zapravo prikazuje kancelariju vijetnamske kompanije MIN Softver. Vizuelni elementi potvrđuju da je reč o promotivnom materijalu iz Vijetnama.
- Navodni snimak „ruske bot central“ u Nišu zapravo prikazuje prošlogodišnji promotivni video vijetnamske kompanije MIN Softver, koja se bavi digitalnim marketingom i automatizacijom poslovanja.
- Isti snimak kružio je prošle godine van Srbije uz tvrdnju da prikazuje „kinesku bot farmu“.
- Na snimku je vidljiv logo MIN Softvera na majici jednog od zaposlenih.
- Objave ocenjujemo kao netačne.
Video koji se širi na društvenim mrežama u Srbiji prikazuje prostoriju sa desetinama mladih ljudi koji rade za računarima i mobilnim uređajima, uz natpise da je reč o „ruskoj bot centrali“, odnosno o organizovanom centru koji deluje iz Niša i vodi onlajn kampanje u korist Rusije. U opisima objava navodi se da su „svi botovi situirani u vatrogasno-humanitarnoj jazbini u Nišu“, te da na društvenim mrežama koriste lažna zapadna imena i lokacije.
Međutim, obrnuta pretraga ključnih kadrova iz videa, kao i analiza vizuelnih elemenata, otkrivaju da ovaj snimak nema veze sa Rusijom, niti sa Srbijom.
Reč je o promotivnom materijalu vijetnamske kompanije MIN Softver, koja se bavi razvojem softverskih rešenja za digitalni marketing, automatizaciju poslovanja i optimizaciju oglašavanja.
Isti snimak je prvobitno objavljen 26. juna 2024. godine na platformama te kompanije, gde je prikazan kao ilustracija njihovog radnog okruženja i tehničkih mogućnosti. Na sajtu kompanije MIN Softver jasno je navedeno da se ona bavi razvojem softverskih alata za poslovne korisnike, bez ikakve veze sa političkim kampanjama.
Na 22. sekundi videa vidi se čak i logo MIN Softvera na majici jednog od zaposlenih, što dodatno potvrđuje da je snimak prikaz te kompanije. Isti video je i ranije korišćen uz netačne tvrdnje da prikazuje „kinesku bot farmu“.
Rusko-srpski humanitarni centar (RSHC) koji je 2012. godine osnovan kao zajednički projekat vlada Srbije i Rusije, formalno se vodi kao logističko-humanitarna baza, a raspolaže opremom za spasavanje, zaštitnom tehnikom i transportnim vozilima.
Ipak, tokom godina, centar je postao predmet brojnih kontroverzi. Pojedini zapadni mediji i domaći analitičari navodili su da bi centar mogao da ima i vojnu, čak i obaveštajnu funkciju, odnosno da služi kao „ruska ispostava“ u regionu. Takve tvrdnje pojavile su se posebno nakon što je Rusija tražila diplomatski status za svoje osoblje u Nišu, što bi značilo da bi zaposleni u centru imali imunitet sličan onom koji imaju članovi ambasada. Evropski parlament i pojedini eksperti za bezbednost više puta su pozivali Srbiju da razjasni ulogu i delokrug rada centra, naglašavajući potrebu za većom transparentnošću.
Srpske vlasti i predstavnici centra odbacivali su te tvrdnje, navodeći da RSHC funkcioniše isključivo kao humanitarna organizacija i da je angažovan u pružanju pomoći pri elementarnim nepogodama, poput poplava 2014. godine. Direktor centra i ruski zvaničnici više puta su tvrdili da centar nije „špijunska baza“, već model međunarodne saradnje u civilnoj zaštiti.
Kritike su, međutim, dodatno pojačane zbog činjenice da se centar nalazi u neposrednoj blizini niškog aerodroma i u relativnoj blizini glavne vojne baze SAD na Kosovu i Metohiji, što po mišljenju nekih analitičara povećava njegov strateški značaj. U domaćim medijima, RSHC je opisan kao projekat koji je formalno humanitaran, ali politički osetljiv. (Izvori: Radio Slobodna Evropa, Danas, Tango Six, Telegraf)
