Ne, ukrajinski ekolozi nisu predložili da se tela vojnika koriste kao đubrivo
Na mrežama se deli snimak sa tvrdnjama da je reč o televizijskom prilogu u kojem su ukrajinski ekolozi navodno predložili da se tela poginulih vojnika koriste kao đubrivo. Ali reč je o manipulaciji.
- Ovaj snimak nije emitovala nijedna ukrajinska televizija a radi se o montaži sastavljenoj od više nepovezanih videa koji su javno dostupni na internetu. Autori spornog videa su, između ostalog, iskoristili snimak italijanskog projekta Capsula Mundi o sahranjivanju u biokapsulama, pri čemu su promenili boju ljudske figure u kapsuli u plavo-žutu.
- Trenutno nije moguće sahraniti ljudsko telo u kapsuli Capsula Mundi, jer je taj proizvod još uvek u fazi razvoja. Biološke, odnosno “eko” sahrane trenutno nisu regulisane važećim zakonodavstvom u Ukrajini.
- Reč je o zloupotrebi vizuelnog sadržaja, objave na mrežama su obmanjujuće.
Na društvenim mrežama se proširio snimak sa tvrdnjama da je reč o televizijskom prilogu koji je emitovao ukrajinski kanal “1+1”, u kojem ukrajinski ekolozi navodno nude “zeleniju” alternativu tradicionalnim sahranama, koja bi podrazumevala sahranjivanje poginulih ukrajinskih vojnika u biorazgradive vreće koje bi kasnije služile kao đubrivo za zemljište.
Činjenica je, međutim, da nijedna ukrajinska televizija nije emitovala takav prilog. Reč je o montaži sastavljenoj od više nepovezanih snimaka koji su javno dostupni na internetu. Autori spornog videa su, između ostalog, iskoristili snimak o projektu Capsula Mundi, koji su 2016. godine razvili italijanski dizajneri Anna Citelli i Raoul Bretzel. Njihova ideja podrazumeva korišćenje biorazgradive kapsule za sahranjivanje, koja bi omogućila da se telo preminule osobe postepeno pretvori u hranljive materije za drvo posađeno na mestu sahrane. U montaži koja kruži na mrežama boja figure u kapsuli je promenjena iz crvene u plavo-žutu, a iste boje dodate su i u delu animacije koji prikazuje rast drveta.
Pored toga, u fabrikovanom videu korišćeni su i “stock” snimci, uključujući kadrove polja suncokreta, povrća i traktora. Deo videa koji prikazuje žetvu preuzet je sa Fejsbuk stranice jedne vijetnamske poljoprivredne kompanije, a snimljen je u aprilu 2019. godine.
Prema informacijama na sajtu projekta Capsula Mundi, trenutno se proizvode i prodaju biorazgradive urne, dok je kapsula namenjena sahranjivanju celog tela još u fazi razvoja i nije dostupna na tržištu.
Biološke odnosno “eko” sahrane trenutno nisu regulisane važećim zakonodavstvom u Ukrajini. Nacrt zakona, registrovan u novembru 2024. godine, dobio je preporuku nadležnog odbora, ali ukrajinski parlament o njemu još nije glasao, piše Vox Ukraine.
Ukrajinski Centar za suzbijanje dezinformacija (CDP) navodi da se manipulativni snimak proširio sa ruskih kanala na Telegramu, i da je “cilj ovakvih dezinformacija da se prikažu navodno ogromni gubici ukrajinske strane, kako bi se demoralisali vojnici i usporile mobilizacione aktivnosti u Ukrajini”.
