Dezinformacije o uzroku bipolarnog poremećaja cirkulišu mrežama

Korisnici Fejsbuka dele teze da su „otrovni teški metali neotkriveni uzrok bipolarnog poremećaja“, a kao objašnjenje navodi se da „povećana količina metala u mozgu uzrokuje zagrevanje mozga, što dovodi do ometanja električnih impulsa i aktivnosti neurona“.

Posredi je obmanjujuće tumačenje studija koje ukazuju na moguću vezu između izlaganja teškim metalima i pogoršanja određenih psihijatrijskih stanja, među kojima je i bipolarni poremećaj. Nalazi studija ukazuju na moguću korelaciju, a ne na jedini ili univerzalni uzrok bipolarnog poremećaja.

Bipolarni poremećaj je mentalno zdravstveno stanje koje utiče na raspoloženje, energiju, aktivnost i razmišljanje osobe i karakterišu ga manične (ili hipomanične) i depresivne epizode, prema Svetskoj zdravstvenoj organizaciji (SZO). Procenjuje se da 1 od 200 (ili 37 miliona) ljudi širom sveta živi sa bipolarnim poremećajem, a SZO ga opisuje kao jednog od vodećih uzroka invaliditeta u svetu, jer može uticati na mnoge oblasti života. Tačan uzrok bipolarnog poremećaja nije poznat.

U rezimeu studije iz 2011. godine o ulozi koju elementi u tragovima mogu imati kod bipolarnog poremećaja, navodi se da se da je cilj istraživanja bio da se „odrede koncentracije bakra i cinka u serumu, olova i kadmijuma u ​​krvi i olova, kadmijuma i talijuma u ​​urinu kod pacijenata sa dijagnozom bipolarnih poremećaja i da se ovi nivoi uporede sa nivoima zdrave kontrolne grupe“. Rezultati su ukazali na to da bi „mogli postojati viši nivoi nekih toksičnih elemenata u tragovima u grupi pacijenata sa bipolarnim poremećajem nego u zdravoj kontrolnoj grupi“.

U studiji koja je objavljena ove godine u okviru knjige „Toksičnost teških metala i neurodegeneracija“ istraženi su mehanizmi putem kojih teški metali doprinose psihijatrijskim poremećajima. U studiji nije iznesen zaključak da „bipolarni poremećaj uzrokuju teški metali“.

„Ovo poglavlje istražuje mehanizme putem kojih teški metali, kao što su olovo, živa, kadmijum i arsen, doprinose psihijatrijskim poremećajima, ispitujući epidemiološke studije, neurobiološke puteve i kliničke implikacije. Štaviše, razmatra potencijalne intervencije, uključujući strategije detoksifikacije, nutritivnu podršku i mere politike za ublažavanje izloženosti i njenih psihijatrijskih posledica. Cilj je da pruži sveobuhvatno razumevanje složenog odnosa između toksičnosti teških metala i mentalnog zdravlja, naglašavajući potrebu za interdisciplinarnim istraživanjima i inicijativama javnog zdravlja kako bi se rešila ova rastuća zabrinutost“, navodi se u rezimeu studije.

Dakle, tvrdnja da su toksični teški metali „jedini“ ili „neotkriveni“ uzrok bipolarnog poremećaja nije potkrepljena naučnim ili medicinskim konsenzusom. Iako istraživanja ukazuju na moguću vezu između izlaganja teškim metalima i povećanog rizika ili pogoršanja psihijatrijskih simptoma, tačan uzrok bipolarnog poremećaja nije poznat. Nekoliko faktora – uključujući biološke (npr. genetske), psihološke, socijalne i strukturne faktore – mogu doprineti njegovom početku, putanji i ishodima, prema SZO.

Postoji niz efikasnih opcija lečenja bipolarnog poremećaja, koje obično podrazumevaju kombinaciju lekova i psiholoških i psihosocijalnih intervencija. Lekovi se smatraju neophodnim za lečenje, ali sami po sebi obično nisu dovoljni za postizanje potpunog oporavka. „Osobe sa bipolarnim poremećajem treba tretirati s poštovanjem i dostojanstvom i treba ih smisleno uključiti u izbor nege, uključujući i kroz zajedničko donošenje odluka u vezi sa lečenjem i negom, balansirajući efikasnost, neželjene efekte i individualne preferencije“, navodi SZO.