Dezinformacije o fluoru kao bojnom otrovu u Drugom svetskom ratu

U objavama koje kruže društvenim mrežama na našem govornom području navodi se da je fluor u Drugom svetskom ratu bio korišćen kao bojni otrov, kao i da su nacisti dodavali fluor u vodu logorašima kako bi ih učinili poslušnim i ravnodušnim. Sporne teze se zatim direktno povezuju sa današnjom upotrebom fluorida u pastama za zube, uz sugestiju da je reč o nastavku iste „ratne“ prakse.

Fluor kao element jeste izuzetno reaktivan i opasan u čistom stanju, a u kontaktu sa vodom formira fluorovodoničnu kiselinu, izuzetno korozivnu supstancu, štetnu za tkiva i materijale. Međutim, sama reaktivnost ili toksičnost neke supstance ne znači automatski da je ona ikada i korišćena kao dokumentovani hemijski agens u ratnom kontekstu, navode stručnjaci iz domena hemije i istorije. Ratni hemijski agensi birani su i razvijani prema tome da se mogu proizvoditi, skladištiti i kontrolisano raspršivati kao gasovi ili aerosoli, uz zadržavanje stabilnosti tokom isporuke. Zbog svoje ekstremne reaktivnosti i tehničkih teškoća u rukovanju, elementarni fluor se u istorijskim pregledima ne uklapa u obrazac gasne bojne supstance i ne navodi se u istorijskim pregledima kao bojni hemijski agens korišćen u ratu.

Istorija hemijskog ratovanja ukazuje da su pravi bojni otrovi korišćeni sistematski pre svega tokom Prvog svetskog rata, kada su strane sile koristile gasove kao što su hlor, iperit i fozgen, supstance koje se mogu kontrolisano osloboditi na bojištu i koje imaju jasne efekte na pluća ili kožu protivnika. U Drugom svetskom ratu, uprkos činjenici da su nemački naučnici razvijali nerve agente kao što su tabun i sarin, čak ni ove supstance nisu sistematski primenjene u ratu protiv savezničkih snaga – delom zbog straha od uzvraćanja i međunarodnih ostataka efekata hemijskog ratovanja.

U objavama koje kruže mrežama tvrdi se i da su nacisti dodavali fluor u vodu kao sredstvo kontrole uma i „pacifikacije“ zatvorenika, najčešće Jevreja u koncentracionim logorima. U analizi PolitiFacta iz 2011. godine su stručnjaci i istoričari iz Muzeja holokausta u SAD su ukazali da se u medicinskim ispitivanjima i eksperimentima koje su sprovodile nacističke vlasti ne spominje upotreba fluora za kontrolu uma niti za bilo kakvu sistematsku hemijsku manipulaciju volje zarobljenika. Lekari i naučnici bavili su se pitanjima kao što su ratne povrede, infektivne bolesti i rasistički motivisana „naučna“ istraživanja, ali nikada nisu pronašli dokumente o tome da je fluor bio deo tretmana vode u logorima i to nije zabeleženo u arhivama koje tretiraju nacističke medicinske prakse.

Čak ni autori skeptični prema fluoridaciji vode, poput Kristofera Brajsona, u svojim tekstovima ne pronalaze zvanične dokaze za tvrdnje da je fluor korišćen u logorima za bilo kakve takve svrhe, a jedan od koautora knjige The Fluoride Wars opisuje tvrdnju o fluoridu u kontekstu logora kao „apsurdnu laž“.

Analiza Full Facta išla je dalje u razdvajanju tvrdnji da su nacisti koristili fluor na zatvorenicima i da se fluorisanje vode i danas „koristi protiv ljudi“ i potvrdio da ne postoje dokazi za takve teze, uz jasno naglašavanje da se fluoridi u pastama za zube danas racionalno koriste zbog svojih dokazanih efekata na smanjenje karijesa kod ljudi i to u vrlo niskim, kontrolisanim koncentracijama, što prdstavlja potpuno drugačiji naučni i zdravstveni kontekst od onoga što se sugeriše u spornim objavama. Kao mogući neželjeni efekat pri tim dozama navodi se dentalna fluoroza, estetska promena gleđi, a ne efekti na ponašanje ili „kontrolu uma“.

Istinomer se i ranije bavio sličnim dezinformacijama o fluoru, uključujući tvrdnje da je „zvanično klasifikovan kao neurotoksin“.