Potresan događaj tokom evakuacije iz Avganistana nije insceniran
Autentičan snimak incidenta na aerodromu u Avganistanu koji prikazuje stotine ljudi koje očajnički pokušavaju da napuste zemlju nakon što su talibani preuzeli vlast, proširio se na mrežama u regionu sa neosnovanim tvrdnjama da je reč o „insceniranom događaju“ i da je avion sa snimka zapravo „maketa“.
- Snimak koji prikazuje ljude kako trče pored američkog vojnog transportnog aviona, dok se pojedini penju na njegov trup a nakon poletanja aviona padaju sa letelice, prikazuje stvaran incident na aerodromu u Avganistanu. Američki transportni avion sleteo je na Međunarodni aerodrom Hamid Karzai 16. avgusta 2021. godine kako bi dopremio opremu za evakuaciju avganistanskih i američkih civila, nakon što su talibani preuzeli vlast. Pre nego što je posada uspela da istovari teret, avion su opkolile stotine ljudi koji su probili bezbednosni obruč aerodroma. Dodatni dokaz da je avion bio stvaran jeste to što su nakon leta u prostoru za stajni trap pronađeni ljudski ostaci.
- Reč je o zloupotrebi vizuelnog sadržaja, objave na mrežama su netačne.
U avgustu 2021. godine, dok su talibani preuzimali kontrolu nad Avganistanom, brojni civili, u očajničkom pokušaju da napuste zemlju, trčali su pored američkog vojnog transportnog aviona na međunarodnom aerodromu u Kabulu, a pojedinci su se penjali na njegov trup, da bi nakon poletanja aviona pali sa letelice. Snimak potresnog događaja proširio se na mrežama u regionu sa neosnovanim tvrdnjama da je reč o „insceniranom događaju“ i da je avion sa snimka zapravo „maketa“.
Snimak, međutim, prikazuje stvaran događaj, a netačni navodi da je insceniran bili su aktuelni i ranije. Snimak na kojem ljudi trče pored aviona i pokušavaju da se zakače za njega prvobitno je objavio avganistanski novinar 16. avgusta 2021. godine na mreži X, a potom su ga objavili brojni mediji.
Američki transportni avion C-17 Globemaster III sleteo je na Međunarodni aerodrom Hamid Karzai u Kabulu u Avganistanu 16. avgusta 2021. godine kako bi dopremio opremu za evakuaciju avganistanskih i američkih civila iz Avganistana, nakon što su talibani preuzeli vlast u toj zemlji.
„Pre nego što je posada uspela da istovari teret, avion su opkolile stotine avganistanskih civila koji su probili bezbednosni obruč aerodroma. Suočena sa bezbednosnom situacijom koja se brzo pogoršavala, posada aviona C-17 odlučila je da što pre napusti aerodrom“, izjavila je za AFP En Stefanek, načelnica za medijske operacije američkog Ratnog vazduhoplovstva. Ona je, takođe, dodala da je avion bio privremeno zadržan dok je Kancelarija za specijalne istrage Ministarstva Ratnog vazduhoplovstva ispitivala okolnosti poletanja koje su dovelo do pogibije civila, uključujući i analizu snimaka objavljenih na društvenim mrežama.
Portparolka američkog Ratnog vazduhoplovstva Dena Hajcman takođe je potvrdila za AFP da je avion sa snimka stvaran. „Mogu da potvrdim da je C-17 Globemaster III stvarna letelica i da pripada 62. vazduhoplovnom transportnom krilu iz zajedničke vojne baze Luis-Mekord (Joint Base Lewis-McChord) u saveznoj državi Vašington“, rekla je Hajcman.
Dodatni dokaz da avion sa snimak nije „maketa“ jeste to što su nakon leta u prostoru za stajni trap pronađeni ljudski ostaci. Posada je, usled velikog broja ljudi koji su se držali za avion, imala poteškoća da uvuče stajni trap. „Pored snimaka dostupnih na internetu i u medijskim izveštajima, nakon sletanja aviona u vazduhoplovnu bazu Al Udeid u Kataru, u prostoru za stajni trap pronađeni su i ljudski ostaci“, rekla je Stefanek.
Kancelarija za specijalne istrage američkog Ratnog vazduhoplovstva sprovela je istragu i zaključila da je posada „postupila na odgovarajući način u datim okolnostima“.
***
Sjedinjene Američke Države pokrenule su rat u Avganistanu nakon terorističkih napada 11. septembra 2001. godine. Sukob je trajao dve decenije, obuhvatio mandate četvorice američkih predsednika i postao najduži rat u istoriji Sjedinjenih Država. U avgustu 2021. godine rat se približio kraju kada su talibani ponovo preuzeli vlast, dve nedelje pre planiranog potpunog povlačenja američkih trupa iz Avganistana. Tokom sukoba poginule su desetine hiljada ljudi.
