Neutemeljene tvrdnje o povlačenju Nemačke iz EU
Teza sa mreža se zasniva na rastu podrške krajnje desničarskoj partiji AfD, ali zanemaruje političku i pravnu realnost u Nemačkoj.
- Tačno je da se AfD zalaže za izlazak Nemačke iz Evropske unije i da je ta ideja deo programa stranke.
- Netačno je da Nemačka planira ili želi da se povuče iz Evropske unije.
- Eventualni izlazak Nemačke iz Evropske unije zahtevao bi složen ustavni i politički proces.
- Većina građana Nemačke i dalje podržava članstvo svoje zemlje u EU.
- Objavama nedostaje bitan kontekst.
Na društvenim mrežama se proširio vizual sa tvrdnjom da „Nemačka želi da se povuče iz Evropske unije“, pri čemu se kao „dokaz“ navodi rast popularnosti krajnje desničarskoj stranci AfD (Alternative za Nemačku). U pojedinim objavama se taj zaključak izvodi iz programa ove stranke.
Međutim, iako je tačno da je AfD početkom 2026. godine usvojio izborni program u kojem se, između ostalog, zalaže za izlazak Nemačke iz Evropske unije, stav jedne političke partije ne može se poistovetiti sa zvaničnom politikom države.
Čak i kada bi AfD u budućnosti postao deo vladajuće koalicije, izlazak Nemačke iz Evropske unije ne bi zavisio isključivo od njihove političke volje. Nemački ustavni i politički sistem predviđa brojne prepreke za tako radikalan potez.
Nemački Osnovni zakon (Grundgesetz) u članu 23 propisuje da Nemačka učestvuje u razvoju Evropske unije kao zajednice zasnovane na demokratiji, vladavini prava, socijalnoj državi i zaštiti ljudskih prava. To znači da evropske integracije predstavljaju ustavno opredeljenje države, a ne “jednostavnu” političku odluku koju bilo koja vlada može jednostrano da promeni.
Pored toga, član 79 stav 3, poznat kao „večna klauzula“, štiti osnovne principe ustava, uključujući demokratiju, federalizam i zaštitu osnovnih prava. Savezni ustavni sud Nemačke više puta je isticao da evropska integracija mora ostati usklađena sa tim principima, ali i da država ne može olako da se odrekne demokratskog i pravnog poretka koji je izgrađen kroz članstvo u Evropskoj uniji.
U praksi, scenario izlaska Nemačke iz EU bio bi daleko složeniji nego što se predstavlja u ovakvim objavama. Za takav potez bile bi potrebne ustavne izmene i dvotrećinska većina u oba doma parlamenta – Bundestagu i Bundesratu. Prema trenutnom odnosu političkih snaga, AfD samostalno ne bi mogao da obezbedi takvu podršku.
Osim toga, istraživanja javnog mnjenja pokazuju da većina građana Nemačke i dalje podržava članstvo svoje zemlje u Evropskoj uniji. Uprkos rastu podrške evroskeptičnim partijama, većina Nemaca smatra da je članstvo donelo koristi zemlji i da Nemačka treba da ostane deo evropskog projekta.
